BaFin Regülasyonuna Tabi Forex Brokerları

BaFin düzenleyici otoritesinin kısa tarihçesi

BaFin, Finansal Hizmetler ve Entegrasyon Yasası (FSI Act) kapsamında, Mayıs 2002’de kuruldu. Bu yasa yürürlüğe girmeden önce ülkedeki finansal düzenlemeler üç farklı kuruluş tarafından yürütülüyordu. Bu üç kurum; Federal Bankacılık Denetleme Ofisi, Federal Menkul Kıymet Alım Satımı Denetleme Ofisi ve Federal Sigorta Denetleme Ofisiydi. Yasanın amacı, bu üç kuruluşu tek bir düzenleyici otorite altında toplamaktı. Düzenleyici otorite, 2002’deki kuruluşundan bu yana dünyanın en katı finansal düzenleyici otoritelerinden biri olarak ün kazandı.

Tek bir düzenleyici kurum kurmanın başlıca nedenlerinden biri, finans piyasasının tüm sektörlerini denetleyecek tek bir kurum oluşturmaktı. Başlangıçta BaFin’e Forex piyasası ve CFD trading gibi o dönemde popüler olmayan bazı sektörlerde geniş yetkiler verilmemişti. Almanya’da Forex ve CFD trading’in son dönemde büyümesi, BaFin’i yalnızca yerel yatırımcıları değil, hizmet sağlayıcıları da koruyacak düzenlemeler oluşturmaya yöneltti. BaFin, Alman hükümetinden fon almadığı ve bunun yerine Alman Forex brokerları gibi denetimi altındaki kurumlardan fon topladığı için özerk bir kurumdur. Bugüne kadar BaFin, dolandırıcılık vakalarına hızlı yanıt vermesi ve mali suçları etkili biçimde önleyebilmek için kural kitabını düzenli olarak güncellemesiyle tanınmıştır.

BaFin’in yapısı, rolleri ve sorumlulukları

BaFin; yaklaşık 1850 bankacılık kuruluşu, 590’dan fazla sigorta şirketi, emeklilik planı ve 690 başka finansal hizmet sağlayıcısı dahil çok sayıda finansal kurumu düzenler. BaFin bünyesinde uzman bankalar, bölgesel bankalar ve tasarruf bankaları gibi farklı banka kategorileri bulunur. BaFin tarafından düzenlenen büyük bir Alman bankası olan Deutsche Bank, öne çıkan örneklerden biridir. Hem bireysel yatırımcılar hem de satıcılar dahil çok sayıda kuruluşu denetlediği için, otoritenin piyasa katılımcılarını koruyacak yeterli yasalar oluşturması gerekir. BaFin’in rolleri ve sorumlulukları üç başlık altında toplanabilir:

1. Yatırımcıların korunması
2. Ödeme gücünün korunması
3. Piyasa katılımcılarının denetlenmesi

Yatırımcıların korunması

Forex yatırımcılarını korumak, bir ülkedeki her finansal düzenleyici otoritenin önemli görevlerinden biridir. Döviz alım satımı önemli ve hassas bir konu olduğundan, bu otoritelerin ortalama yatırımcının para kaybetmemesini sağlayacak bazı önlemler alması gerekir. Otorite, Almanya’daki Forex brokerlarının herhangi bir dolandırıcılık veya yetkisiz finansal işlem gerçekleştirmemesini sağlamak için gece gündüz çalışır. Örneğin BaFin, Almanya vatandaşlarının ülkede sunulan emeklilik ve sigorta gibi finansal hizmetler hakkında bilgi alabilmesini sağlayan bir müşteri destek hattı kurmuştur. Almanya’da bir döviz traderı olarak finans şirketleri ve bankacılık kuruluşlarıyla ilgili şikâyetlerinizi kolayca iletebilirsiniz.

Şikâyetiniz üzerine işlem yapma yetkileri varsa, sizin adınıza bankalardan çözüm talep etmek için yetkilerini kullanabilirler. Bazı durumlarda ise şikâyetiniz için yasal bir dayanak bulunmadığını belirtebilir ve Forex brokerıyla doğrudan muhatap olmanız gerekebilir. Ayrıca otorite, müşterilerin geleceğe daha sorumlu bir şekilde hazırlanmasını sağlamak amacıyla emeklilik ve diğer finansal araçların sunulması gibi konuları da teşvik eder.

Ödeme gücünün korunması

BaFin ayrıca bankaların, Forex brokerlık şirketlerinin ve diğer finansal hizmet kurumlarının ödeme gücünü korumasını sağlamakla da görevlidir. Denetledikleri şirketlerin müşterilerine taahhüt ettikleri finansal yükümlülükleri yerine getirebilmesini sağlamak, her finansal düzenleyici otorite açısından kritik önemdedir. Bunun için Forex brokerlarının minimum işletme sermayesine sahip olması ve finansal rezervlerinin müşterilerin gerçekleştirdiği para işlemlerini karşılayabilmesi sağlanır. Forex sektöründe ödeme gücünün korunması kritik önem taşır; zira müşterilerine ödeme yapamayan veya sermaye yetersizliği nedeniyle etkili biçimde faaliyet gösteremeyen dolandırıcı brokerlar olmuştur.

Ödeme gücünü korumanın bir diğer nedeni, her Forex brokerının kredi değerliliğinin sağlam olmasını güvence altına almaktır. Almanya’daki her Forex brokerlık şirketinin kredi değerliliğini sağlayarak otorite, tüm müşterilerin finansal yatırımlarının güvende olduğunu bilebilir. Her brokerın kredi değerliliğini izlemek, yerel yatırımcıları servetlerini kaybetmekten koruyabilir.

Piyasa denetimi

Finansal işlemleri adil ve şeffaf biçimde gerçekleştirebilmek, dünyanın her yerindeki finans piyasalarında menkul kıymet alım satımının temel taşıdır. BaFin; yasa dışı alım satımı, menkul kıymetlerde finansal manipülasyonu ve içeriden öğrenenlerin alım satımını önleyerek bunu sağlar. Düzenleyici kurum, şüphe bulunduğunu düşündüğü durumlarda yaptırım uygulama yetkisine sahiptir. Piyasa denetimi görevleri kapsamında düzenleyici otorite, denetimi altındaki tüm şirket ve bankaların ülkenin finansal yasalarına uymasını sağlamakla sorumludur. Örneğin hissedarların, regüle bir şirkette %30’dan fazla paya sahip olmaları durumunda bunu bildirmeleri gerekir ve koruyucu bir önlem olarak bu hisseleri diğer hissedarlara satmaları zorunludur. BaFin’in bir diğer sorumluluğu, Finansal Raporlama Denetim Panelinin yardımıyla halka açık şirketleri denetlemektir.

BaFin Forex brokerı olmanın gereklilikleri

Her finansal düzenleyici kurumun başlıca görevi yatırımcıların çıkarlarının korunmasını sağlamaktır. BaFin de müşterilerin haklarının ve yatırdıkları sermayenin korunmasını güvence altına almak için pek çok önlem alır. Otorite, para piyasasının dolandırıcılık faaliyetleri, manipülasyon ve Alman finans piyasalarının bütünlüğüne zarar verebilecek diğer faaliyetlerden kaynaklanan riskler olmadan verimli işlemesini sağlamak amacıyla tüm finans şirketlerini izleyen ve değerlendiren ayrıntılı bir çerçeveye sahiptir.

Dünyadaki diğer finansal düzenleyici otoritelerle karşılaştırıldığında BaFin, büyük ölçüde Avrupa ülkesinin federal yetkilileri tarafından kontrol edilmesi nedeniyle daha proaktif kabul edilir. Bir ülkedeki finans piyasalarının istikrarlı ve verimli olmasını sağlamak için ülkedeki finans şirketleriyle yatırımcıların hakları, çıkarları ve hedefleri arasında denge kurmak önemlidir. Bu ancak düzenleyici kurumun hem finansal hizmet sağlayıcılarına hem de yatırımcılara fayda sağlamayı amaçlayan şeffaf yönergeler belirlemesiyle mümkün olabilir. Almanya’daki satıcıların ve Forex brokerlarının çıkarlarını korumak için çok sayıda önlem alınırken, AB’de döviz alım satım hizmeti sunmak isteyen BaFin Forex brokerlarının uyması gereken düzenlemelerden bazıları şunlardır.

1. Minimum işletme sermayesi – BaFin’e tabi her Forex brokerının faaliyete başlamadan önce yaklaşık €750,000 tutarında minimum işletme sermayesine sahip olması gerekir. Ancak minimum işletme sermayesi kesin olarak belirlenmiş değildir; büyük ölçüde şirketin büyüklüğüne ve finansal işlemlerinin ya da faaliyetlerinin kapsamına bağlıdır. BaFin’e tabi Forex brokerlarının, olası iç ve dış riskleri azaltmak ve müşterilerden karşılanamayan işletme giderlerini karşılamaya yardımcı olmak için bu tutarı bulundurması gerekir.
2. Yatırımcı fonları – BaFin regülasyonuna tabi Forex brokerlarının yatırımcı fonlarını toplu hesaplarda tutması gerekir. Düzenlemeler ayrıca BaFin’e tabi her Forex brokerının Commerzbank ve Deutsche Bank’ta hesap bulundurmasını şart koşar. Bu iki banka, ülkedeki başlıca likidite sağlayıcıları olmalarının yanı sıra Almanya’nın en büyük bankaları oldukları için önerilir.
3. Kredi değerliliği – Almanya’da faaliyet göstermeyi hedefleyen her Forex brokerlık şirketinin kredi değerliliğini otoriteye kanıtlaması da kritik önem taşır. BaFin’in onay vermesi için brokerlık şirketinin beklenmedik piyasa riskleri durumunda uygulayacağı bazı yönetim stratejilerini açıklayabilmesi gerekir. Ayrıca yönettikleri yatırım fonlarının güvenliğini garanti altına alması gereken bazı tasfiye prosedürlerini de yürürlüğe koymuş olmaları beklenir.
4. Yönetim- doğru yönetim, her Forex broker işletmesinin temel unsurlarından biridir ve BaFin bunun farkındadır. BaFin tarafından denetlenen Forex brokerlarının, şirketin günlük faaliyetlerini düzgün bir şekilde yürütebilmesini sağlamak için yetkin uzmanlar tarafından yönetilmesi gerekir. Bu uzmanlar; direktörler, üst düzey yöneticiler veya CEO’lar dâhil olmak üzere kilit yönetim pozisyonlarında görev almalıdır. Ayrıca Federal Merkezi Sicil ve Merkezi Ticaret Sicili kayıtlarında temiz bir geçmişe sahip olmalıdırlar.
5. Finansal raporlar- diğer düzenleyici kurumların çoğunda olduğu gibi, BaFin denetimindeki Forex broker şirketlerinin finansal tablolarını ve denetim raporlarını sunmaları gerekir. Bu, hizmet sunumu sırasında ortaya çıkabilecek yasa dışı faaliyetleri tespit etmek amacıyla yapılır. Herhangi bir yasa dışı veya hileli finansal faaliyet gerçekleşiyorsa BaFin, soruşturma yürütmek ve suçun niteliğine bağlı olarak ceza veya yaptırım uygulamakla anayasal olarak görevlendirilmiştir. Bu amaçla düzenleyici kurum, tüm usulsüzlüklerin yasalar kapsamında cezalandırılmasını sağlamak için üyelerinin tamamında denetim ve kontroller gerçekleştirir.
6. Fiyat kontrolleri- BaFin denetimindeki Forex brokerlarının piyasa manipülasyonu taktiklerinden kaçınmaları gerekir. Bu taktikler arasında finansal işlem platformlarına müdahale etmek, yatırımcı fonlarını biriktirmek veya fiyat belirlemek yer alabilir. Bir şirket suçlu bulunursa düzenleyici kurum; ağır cezalar vermek, ceza veya hukuk davaları başlatmak ve brokerların lisanslarını iptal etmek gibi çeşitli yaptırımlar uygulama yetkisine sahiptir.

BaFin’e yönelik dolandırıcılık ve ihlallerin bildirilmesi

BaFin dünyanın en katı finansal düzenleyici kurumlarından biri olarak bilinse de, özellikle kuruluş aşamasında geçmişte çeşitli suçlamalarla karşı karşıya kalmıştır. Ayrıca 2006’daki yolsuzluk suçlaması gibi çeşitli yolsuzluk ve zimmete para geçirme skandallarına da adı karışmıştır. Bu skandallarda BaFin’in çeşitli yönetim kurulu üyeleri kurumun fonlarını zimmetlerine geçirmiş ve suçun failleri daha sonra iddianameyle suçlanmıştır. Ayrıca kuruluş, birçok bankanın iflasına yol açan 2008 finansal krizinin ardından önleyici tedbirler almamakla suçlanmıştır. Düzenleyici kurum, finansal usulsüzlükleri önlemek amacıyla kurulmuş olsa da bunu başaramamıştır. Bu dönemde kuruma ait bir iç belge sızdırılmış ve kurumun çoğu finans kuruluşunun sıkıntı içinde olduğunu, bazılarının yaklaşık 800 milyar avro tutarında sorunlu krediye sahip olduğunu bildiğini gösteren güçlü kanıtlar ortaya çıkmıştır.